Ile kosztuje zbudowanie basenu? Średni koszt materiałów i robocizny

Wstęp

Marzysz o własnym basenie w ogrodzie, ale nie wiesz, od czego zacząć i ile tak naprawdę będzie kosztować ta inwestycja? Budowa basenu to nie tylko zakup niecki – to kompleksowy projekt, który wymaga przemyślanego planowania i świadomości wszystkich kosztów, zarówno tych początkowych, jak i późniejszych związanych z utrzymaniem. Średni koszt budowy basenu o standardowych wymiarach (8×4 m) zaczyna się od 37 000 zł, ale finalna cena może się znacznie różnić w zależności od wybranych materiałów, dodatkowego wyposażenia i warunków na Twojej działce.

W tym artykule znajdziesz szczegółowe informacje o wszystkich aspektach finansowych związanych z budową i eksploatacją basenu. Dowiesz się, jakie są różnice cenowe między poszczególnymi typami basenów, na czym możesz zaoszczędzić, a na czym lepiej nie oszczędzać. Przygotuj się na rzetelne dane i praktyczne porady, które pomogą Ci podjąć świadomą decyzję i uniknąć niespodzianek w trakcie realizacji projektu.

Najważniejsze fakty

• Koszt budowy basenu to nie tylko niecka – do ceny podstawowej trzeba doliczyć system filtracji, ogrzewanie, wykończenie otoczenia i koszty utrzymania, które mogą wynieść nawet 2000 zł rocznie.
• Najtańsze rozwiązanie to gotowa niecka poliestrowa (ok. 20 000 zł), podczas gdy tradycyjny basen betonowy to wydatek 30 000–40 000 zł, ale za to inwestycja na dziesięciolecia.
• Ogrzewanie wody może podnieść koszt inwestycji o 3000–5000 zł, ale warto rozważyć panele słoneczne – choć droższe na starcie, znacznie obniżają późniejsze rachunki.
• Robocizna stanowi 30–40% kosztów – doświadczona ekipa to gwarancja jakości, ale w przypadku basenów poliestrowych montaż jest prostszy i tańszy (8 000–12 000 zł).

Ile kosztuje budowa basenu ogrodowego?

Marzysz o własnym basenie w ogrodzie, ale nie wiesz, ile trzeba przeznaczyć na tę inwestycję? Średni koszt budowy basenu ogrodowego o standardowych wymiarach (ok. 8×4 m) waha się od 37 000 do 40 000 zł. To jednak tylko część wydatków – do tej kwoty trzeba doliczyć koszty utrzymania, które w sezonie mogą wynieść od 1500 do 2000 zł.

Jeśli chcesz, by basen był funkcjonalny przez cały rok, warto rozważyć dodatkowe udogodnienia, takie jak zadaszenie czy ogrzewanie. W przypadku wyboru paneli słonecznych zamiast tradycyjnego ogrzewania elektrycznego lub gazowego, koszt inwestycji wzrośnie o 3000–5000 zł. Pamiętaj, że finalna cena zależy od wielu czynników – rodzaju niecki, materiałów wykończeniowych i dodatkowego wyposażenia.

Średnie koszty budowy różnych typów basenów

Wybierając basen, masz do dyspozycji kilka opcji, które różnią się ceną i trwałością:

• Niecka betonowa/marmurowa – najbardziej trwała, ale też najdroższa. Koszt basenu o długości 8 m to 30 000–40 000 zł.
• Niecka poliestrowa – tańsza i łatwiejsza w montażu. Gotowy basen o podobnych wymiarach to wydatek ok. 20 000 zł.
• Niecka stalowa – elegancka i odporna na warunki atmosferyczne. Cena zaczyna się od 25 000 zł.
• Niecka drewniana – ekologiczna, dobrze trzyma ciepło. Kosztuje podobnie jak stalowa – od 25 000 zł.

„Budowa basenu to nie tylko koszt samej niecki – pamiętaj o dodatkowych wydatkach, takich jak system filtracji, chemia basenowa czy ogrzewanie wody.”

Od czego zależy cena budowy basenu?

Cena basenu może się znacznie różnić w zależności od kilku kluczowych czynników:

• Wielkość i kształt – niestandardowe formy (np. owalne lub z zaokrągleniami) podnoszą koszty wykonania.
• Materiały – beton i marmur są droższe od poliestru, ale też bardziej wytrzymałe.
• Lokalizacja – jeśli grunt jest trudny (np. wysoki poziom wód gruntowych), konieczne będą dodatkowe prace ziemne, co zwiększy koszty.
• Dodatkowe wyposażenie – zadaszenie, ogrzewanie, oświetlenie czy systemy automatycznego czyszczenia znacząco podnoszą cenę.

Jeśli chcesz zaoszczędzić, rozważ basen poliestrowy – jego montaż trwa krócej, a sama niecka jest łatwiejsza w utrzymaniu. Pamiętaj jednak, że tańsze rozwiązania mogą wymagać częstszej konserwacji.

Odkryj tajemnicę, jak skasować zdjęcie z Messengera, i zyskaj kontrolę nad swoimi cyfrowymi wspomnieniami.

Koszty materiałów na basen ogrodowy

Budując basen, musisz przygotować się na wydatki związane z zakupem materiałów. To jeden z najważniejszych elementów całej inwestycji. Koszt materiałów stanowi około 40-50% całkowitej ceny basenu. W zależności od wybranego typu konstrukcji, będziesz potrzebować różnych komponentów – od betonu i stali zbrojeniowej po gotowe niecki poliestrowe.

Jeśli chcesz zaoszczędzić, rozważ zakup materiałów poza sezonem – często można wtedy liczyć na atrakcyjne promocje. Pamiętaj jednak, że nie warto oszczędzać na jakości, zwłaszcza przy elementach konstrukcyjnych. Tanie materiały mogą szybciej ulec uszkodzeniu, co w dłuższej perspektywie oznacza wyższe koszty napraw.

Ceny niecki basenowej w zależności od materiału

Niecka to serce każdego basenu, a jej cena zależy głównie od użytego materiału:

• Beton zbrojony – najtrwalsza opcja, ale wymaga profesjonalnego wykonania. Koszt: 30 000-40 000 zł za basen 8m
• Gotowa niecka poliestrowa – łatwiejsza w montażu, dostępna w różnych kolorach. Cena: około 20 000 zł
• Stal nierdzewna – elegancki wygląd, dobra izolacja. Wydatek: 25 000-30 000 zł
• Drewno klejone – naturalny wygląd, dobre właściwości termiczne. Koszt: od 25 000 zł

Pamiętaj, że do ceny niecki trzeba doliczyć koszt transportu i montażu. Gotowe rozwiązania poliestrowe są zwykle tańsze w instalacji niż budowa od podstaw.

Dodatkowe materiały potrzebne do budowy basenu

Oprócz samej niecki, konieczne będą jeszcze inne materiały:

• Izolacja termiczna – specjalne maty lub folie (koszt: 1000-3000 zł)
• System filtracji – pompa i filtry (1200-3600 zł)
• Wykończenie brzegów

– płytki antypoślizgowe lub deski tarasowe (50-150 zł/m²)

• Chemia basenowa – środki do uzdatniania wody (250-500 zł/rok)
• Oświetlenie – lampy LED do wody (300-1000 zł/szt.)

Nie zapomnij o pokrywie basenowej, która chroni wodę przed zabrudzeniami i zmniejsza straty ciepła. Koszt dobrej jakości pokrywy to 2000-4000 zł. Warto też rozważyć zakup drabinki (500-1000 zł) i odkurzacza do czyszczenia dna (300-600 zł).

Zanurz się w świat finansów i dowiedz się, czym jest indeks zmienności VIX i jak działa, by lepiej zrozumieć rynkowe emocje.

Koszty robocizny przy budowie basenu

Robocizna to często pomijany, ale kluczowy element kosztów budowy basenu. W zależności od regionu Polski i doświadczenia ekipy, stawki mogą się znacznie różnić. Średnio koszty robocizny stanowią 30-40% całkowitej inwestycji. Pamiętaj, że taniej nie zawsze znaczy lepiej – doświadczona ekipa może uniknąć kosztownych błędów wykonawczych.

Średnie stawki za wykonanie basenu

Koszt robocizny zależy głównie od rodzaju basenu i stopnia skomplikowania projektu. Oto orientacyjne ceny:

„Profesjonalna ekipa budowlana to gwarancja prawidłowego wykonania basenu. Oszczędzając na robociźnie, ryzykujesz późniejsze problemy z nieszczelnościami czy stabilnością konstrukcji.”

Koszty prac ziemnych i przygotowania terenu

Przygotowanie terenu pod basen to pierwszy i często najbardziej kosztowny etap prac. W przypadku standardowego basenu o wymiarach 8x4m, koszt wykopu wynosi średnio 50-80 zł za m³. Jeśli na działce występują wysokie wody gruntowe, konieczne może być wykonanie drenażu, co zwiększa koszt o dodatkowe 3 000-5 000 zł.

Prace ziemne obejmują nie tylko wykop, ale także:

• Wyrównanie i zagęszczenie podłoża (20-30 zł/m²)
• Wykonanie podsypki piaskowej (15-25 zł/m²)
• Ułożenie warstwy izolacyjnej (10-20 zł/m²)

W przypadku trudnych warunków gruntowych (np. skała lub glina) cena prac ziemnych może wzrosnąć nawet o 50%. Warto przed rozpoczęciem budowy zlecić badanie geotechniczne (koszt ok. 1000-1500 zł), które pozwoli uniknąć niespodzianek podczas kopania.

Zaspokój swoją ciekawość i sprawdź, ile nóg ma motyl, w tej fascynującej podróży do świata przyrody.

Dodatkowe koszty związane z budową basenu

Planując budowę basenu, wiele osób skupia się głównie na kosztach materiałów i robocizny, zapominając o innych, często znaczących wydatkach. Dodatkowe koszty mogą stanowić nawet 20-30% całkowitej inwestycji. Warto je uwzględnić już na etapie planowania budżetu, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek w trakcie realizacji projektu.

Do najważniejszych dodatkowych kosztów należą między innymi:

• Pozwolenia i formalności – w zależności od wielkości basenu
• Wykończenie otoczenia – nawierzchnie, oświetlenie, roślinność
• Systemy bezpieczeństwa – ogrodzenia, pokrywy, alarmy
• Projekt techniczny – wymagany przy większych basenach
• Badania geotechniczne – szczególnie ważne przy trudnych warunkach gruntowych

Nie zapomnij też o kosztach związanych z przyłączami mediów – doprowadzenie wody i prądu w pobliże basenu może wymagać dodatkowych prac i zgód. Warto też rozważyć koszt zabezpieczenia terenu budowy, zwłaszcza jeśli na działce przebywają dzieci lub zwierzęta.

Pozwolenia i formalności

W Polsce pozwolenie na budowę basenu jest wymagane, gdy jego powierzchnia przekracza 30 m². W takim przypadku musisz złożyć wniosek w starostwie, podobnie jak przy budowie domu. Koszt samego pozwolenia to około 2500 zł, ale do tego trzeba doliczyć opłaty za projekt budowlany (jeśli jest wymagany) oraz ewentualne koszty doradztwa prawnego.

Dla basenów mniejszych niż 30 m² wystarczy zgłoszenie zamiaru budowy. Pamiętaj jednak, że:

• Musisz odczekać 30 dni od zgłoszenia przed rozpoczęciem prac
• Dokumenty tracą ważność po 2 latach – jeśli w tym czasie nie rozpoczniesz budowy, będziesz musiał ponownie składać wniosek
• Zgłoszenie powinno zawierać oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością

Jeśli zbudujesz basen bez wymaganych pozwoleń, urząd może nałożyć karę finansową lub nawet nakazać rozbiórkę. Warto więc dokładnie sprawdzić lokalne przepisy przed rozpoczęciem inwestycji.

Wykończenie otoczenia basenu

Sam basen to tylko część całej inwestycji. Otoczenie basenu ma kluczowe znaczenie dla komfortu i bezpieczeństwa użytkowania. Najprostszym rozwiązaniem jest pozostawienie trawy wokół niecki, ale znacznie lepszym wyborem będzie wykonanie odpowiedniej nawierzchni.

Popularne opcje wykończenia przestrzeni wokół basenu to:

• Deski tarasowe – kompozytowe lub drewniane (koszt: 100-300 zł/m²)
• Płytki antypoślizgowe – mrozoodporne, specjalnie przeznaczone do stref basenowych (80-200 zł/m²)
• Kostka brukowa – trwała, ale wymaga odpowiedniego spadku (50-150 zł/m²)
• Nawierzchnie żwirowe – tańsze, ale mniej komfortowe (30-80 zł/m²)

Do kosztów wykończenia trzeba doliczyć także oświetlenie (od 1000 zł za podstawowy system), meble ogrodowe (leżaki od 200 zł/szt.) oraz ewentualne parawany lub roślinność zapewniające prywatność. Warto też rozważyć montaż natrysku ogrodowego (od 1500 zł), który pozwoli spłukać piasek i chlor przed wejściem do domu.

Koszty utrzymania basenu ogrodowego

Posiadanie basenu to nie tylko jednorazowy wydatek na budowę, ale także regularne koszty utrzymania. Średni roczny koszt eksploatacji basenu ogrodowego waha się między 1500 a 2000 zł. Warto pamiętać, że kwota ta może się różnić w zależności od wielkości zbiornika, częstotliwości użytkowania i zastosowanych rozwiązań technologicznych.

Główne składniki kosztów utrzymania to:

• Środki chemiczne do uzdatniania wody
• Energia elektryczna na pracę filtrów i ewentualne ogrzewanie
• Woda do uzupełniania ubytków
• Konserwacja i naprawy sprzętu

Warto rozważyć automatyczne systemy dozowania chemii, które choć droższe w zakupie, mogą zmniejszyć miesięczne wydatki i zaoszczędzić czas poświęcany na pielęgnację basenu.

Środki chemiczne i filtry

Utrzymanie czystej i bezpiecznej wody wymaga regularnego stosowania specjalistycznych preparatów. Miesięczny koszt chemii basenowej wynosi średnio 100-300 zł, w zależności od wielkości zbiornika i warunków atmosferycznych.

Filtry basenowe to kolejny istotny element systemu utrzymania czystości. Filtr piaskowy to wydatek około 3600 zł, ale jest trwały i skuteczny. Co 2-3 lata wymaga wymiany złoża filtracyjnego (koszt około 300 zł). Alternatywą są droższe filtry kartuszowe (od 1200 zł), które jednak wymagają częstszej wymiany wkładów.

Ogrzewanie wody basenowej

W polskim klimacie ogrzewanie wody pozwala wydłużyć sezon kąpielowy nawet o 2-3 miesiące. Koszt ogrzewania zależy głównie od wybranej metody:

• Pompa ciepła – najtańsza w eksploatacji (ok. 200 zł/miesiąc), ale wymaga wysokiej inwestycji początkowej (15 000-30 000 zł)
• Kolektory słoneczne – darmowa energia, ale efektywne tylko przy słonecznej pogodzie (koszt instalacji 8 000-10 000 zł)
• Grzejnik elektryczny – prosty w montażu (od 3000 zł), ale drogi w użytkowaniu (nawet 500 zł/miesiąc)
• Wymiennik ciepła – podłączenie do domowego systemu CO (koszt 5000-8000 zł, eksploatacja zależna od ceny paliwa)

Warto rozważyć pokrywę solarną (2000-4000 zł), która może zmniejszyć straty ciepła nawet o 70%, znacząco obniżając koszty ogrzewania. W przypadku basenów odkrytych najlepszym rozwiązaniem jest często połączenie kilku metod, np. pompy ciepła z pokrywą.

Porównanie kosztów różnych typów basenów

Wybierając basen do ogrodu, warto porównać nie tylko wygląd i funkcjonalność różnych typów, ale przede wszystkim koszty inwestycji i późniejszej eksploatacji. Ceny mogą się różnić nawet kilkukrotnie w zależności od wybranego rozwiązania. Najważniejsze różnice widać w kosztach materiałów, montażu oraz utrzymania w kolejnych latach.

Przyjrzyjmy się dwóm podstawowym kryteriom podziału basenów – materiałowi wykonania oraz sposobowi instalacji. W każdym przypadku koszt początkowy to tylko część wydatków – równie ważne są koszty utrzymania, które mogą znacząco wpłynąć na całkowity budżet inwestycji w dłuższej perspektywie.

Baseny betonowe vs poliestrowe

Te dwa popularne typy basenów różnią się niemal pod każdym względem:

• Baseny betonowe – wymagają solidnej konstrukcji zbrojonej, wylewanej na miejscu. Koszt budowy basenu o wymiarach 8x4m to 30 000-40 000 zł. Są trwałe (nawet 50 lat), ale montaż trwa 6-8 tygodni. Wymagają regularnej konserwacji (co 5-10 lat) i są droższe w utrzymaniu (wyższe koszty ogrzewania wody).
• Baseny poliestrowe – gotowe niecki dostarczane w całości. Koszt podobnego basenu to około 20 000 zł. Montaż zajmuje 2-3 tygodnie. Są łatwiejsze w czyszczeniu (gładka powierzchnia), ale mniej odporne na uszkodzenia mechaniczne. Koszty utrzymania są niższe dzięki lepszej izolacji termicznej.

„Wybierając między betonem a poliestrem, warto rozważyć nie tylko cenę zakupu, ale też długoterminowe koszty. Betonowy basen to inwestycja na dziesięciolecia, podczas gdy poliestrowy może wymagać wymiany już po 15-20 latach.”

Baseny naziemne vs wkopane

Sposób instalacji basenu ma kluczowy wpływ na koszty i funkcjonalność:

• Baseny wkopane – wymagają prac ziemnych (koszt 50-80 zł/m³) i solidnej konstrukcji. Średni koszt budowy to 35 000-50 000 zł. Zapewniają lepszą integrację z ogrodem i są trwalsze, ale droższe w montażu i utrzymaniu (np. konieczność zimowania).
• Baseny naziemne – tańsza alternatywa (5 000-15 000 zł), często w formie gotowych zestawów. Nie wymagają wykopów, ale zajmują więcej miejsca w ogrodzie. Są łatwiejsze w demontażu, ale mniej stabilne i zwykle mają krótszą żywotność (5-10 lat).

W przypadku basenów wkopanych trzeba liczyć się z dodatkowymi kosztami, takimi jak drenaż przy wysokim poziomie wód gruntowych (3 000-5 000 zł) czy wzmocnienie konstrukcji. Baseny naziemne są natomiast bardziej narażone na działanie warunków atmosferycznych, co może zwiększać koszty eksploatacji.

Jak obniżyć koszty budowy basenu?

Budowa basenu nie musi być kosztowną inwestycją, jeśli zastosujesz kilka sprawdzonych sposobów na optymalizację wydatków. Kluczem do oszczędności jest mądre planowanie i wybór rozwiązań dostosowanych do Twoich rzeczywistych potrzeb. Warto wiedzieć, że nawet drobne zmiany w projekcie mogą przynieść znaczne oszczędności, nie wpływając negatywnie na jakość i funkcjonalność basenu.

Pierwszym krokiem powinno być dokładne określenie, jak często i w jakim celu będziesz korzystać z basenu. Jeśli planujesz głównie relaks i ochłodę w upalne dni, możesz zrezygnować z niektórych drogich udogodnień, takich jak systemy przeciwprądowe czy zadaszenia. Pamiętaj, że każdy dodatkowy element podnosi nie tylko koszt budowy, ale też późniejsze wydatki na utrzymanie.

Optymalizacja projektu basenu

Projekt to fundament każdej budowy, a w przypadku basenu ma szczególne znaczenie dla finalnego kosztu. Największe oszczędności osiągniesz, wybierając prosty, geometryczny kształt – prostokątne lub owalne baseny są znacznie tańsze w budowie niż te o nieregularnych kształtach. Każde załamanie czy zaokrąglenie zwiększa koszty wykonania formy i wykończenia.

Warto rozważyć zmniejszenie głębokości basenu – standardowe 1,5 m wystarczy do większości celów rekreacyjnych. Pamiętaj, że każdy dodatkowy centymetr głębokości to nie tylko więcej betonu czy poliestru, ale też większe koszty ogrzewania i uzdatniania wody. Jeśli nie planujesz skoków do wody, możesz ograniczyć głębokość nawet do 1,2-1,3 m.

Kolejnym obszarem do optymalizacji jest wybór odpowiedniej wielkości. Basen o wymiarach 6×3 m będzie znacznie tańszy niż standardowe 8×4 m, a dla 2-3 osób w zupełności wystarczający. Pamiętaj, że koszty budowy rosną wykładniczo wraz z powierzchnią – większy basen to nie tylko więcej materiałów, ale też droższe systemy filtracji i ogrzewania.

Wybór tańszych materiałów i rozwiązań

Materiały to kolejny obszar, gdzie możesz znacząco obniżyć koszty bez rezygnacji z jakości. Gotowe niecki poliestrowe są o 30-40% tańsze od tradycyjnych basenów betonowych, a przy tym łatwiejsze i szybsze w montażu. Ich gładka powierzchnia ułatwia też późniejsze czyszczenie, co przekłada się na niższe koszty utrzymania.

Jeśli zależy Ci na betonie, rozważ użycie bloczków basenowych zamiast wylewki – to rozwiązanie jest nie tylko tańsze, ale też pozwala na samodzielną budowę. Do wykończenia zamiast drogich płytek ceramicznych możesz zastosować specjalną folię basenową, która jest kilkukrotnie tańsza i równie trwała.

W systemie filtracji warto postawić na sprawdzone, proste rozwiązania. Filtr piaskowy to wydatek około 3600 zł, ale jest trwalszy i tańszy w eksploatacji niż droższe alternatywy. Zamiast automatycznego odkurzacza możesz wybrać manualny (około 300 zł), a do dezynfekcji wody – tradycyjny chlor zamiast kosztownych systemów UV czy ozonowania.

Wnioski

Budowa basenu ogrodowego to inwestycja, której koszt zależy od wielu czynników – od wyboru materiałów po dodatkowe wyposażenie. Najtańsze rozwiązania to gotowe niecki poliestrowe, które można zamontować już za około 20 000 zł, podczas gdy tradycyjne baseny betonowe to wydatek nawet 40 000 zł. Pamiętaj jednak, że niższy koszt początkowy często wiąże się z wyższymi wydatkami na utrzymanie w dłuższej perspektywie.

Kluczowe jest uwzględnienie nie tylko kosztów budowy, ale też późniejszej eksploatacji. Roczne utrzymanie basenu to średnio 1500-2000 zł, a w przypadku ogrzewania wody – nawet więcej. Warto rozważyć rozwiązania energooszczędne, takie jak pompy ciepła czy pokrywy solarne, które choć droższe na początku, mogą znacząco obniżyć comiesięczne rachunki.

Planując budżet, nie zapomnij o kosztach dodatkowych – od prac ziemnych po wykończenie otoczenia. Dobrze zaplanowana inwestycja pozwoli cieszyć się basenem przez lata bez nieprzyjemnych niespodzianek finansowych. Jeśli zależy Ci na oszczędnościach, rozważ prostsze kształty basenu i standardowe wymiary – każde odstępstwo od normy podnosi cenę.

Najczęściej zadawane pytania

Czy potrzebuję pozwolenia na budowę basenu w ogrodzie?
W Polsce pozwolenie jest wymagane tylko dla basenów o powierzchni większej niż 30 m². Dla mniejszych zbiorników wystarczy zgłoszenie w starostwie. Pamiętaj, że niezależnie od wielkości basen musi spełniać lokalne przepisy dotyczące bezpieczeństwa.

Jaki basen jest najtańszy w utrzymaniu?
Baseny poliestrowe mają niższe koszty eksploatacji dzięki lepszej izolacji termicznej i gładkiej powierzchni ułatwiającej czyszczenie. Dodatkowo warto zainwestować w pokrywę solarną, która zmniejsza straty ciepła i ogranicza parowanie wody.

Czy można zbudować basen samodzielnie?
Gotowe zestawy naziemne można montować we własnym zakresie, ale budowa basenu wkopanego wymaga specjalistycznej wiedzy. Błędy wykonawcze mogą prowadzić do nieszczelności czy problemów konstrukcyjnych, dlatego lepiej powierzyć to profesjonalistom.

Ile trwa budowa basenu ogrodowego?
Czas realizacji zależy od typu basenu – gotowe niecki poliestrowe montuje się w 2-3 tygodnie, podczas gdy budowa basenu betonowego może zająć nawet 2 miesiące. Pamiętaj, że na czas budowy wpływają też warunki pogodowe i dostępność ekipy wykonawczej.

Czy basen ogrodowy może być użytkowany przez cały rok?
Tak, pod warunkiem zainstalowania odpowiedniego ogrzewania i zadaszenia. Najbardziej ekonomicznym rozwiązaniem jest połączenie pompy ciepła z pokrywą solarną, choć inwestycja początkowa jest wtedy wyższa.